Różnice kursowe przy zakupie środka trwałego

Zakupiliśmy od kontrahenta polskiego środek trwały za kwotę wyrażoną w euro (zakup poprzedzony był zaliczką). Płaciliśmy z rachunku walutowego. Jak powstałe różnice kursowe, w tym na kwocie VAT, wpływają na wartość początkową środka trwałego - bilansową i podatkową (stosujemy podatkową metodę rozliczania różnic kursowych)?

Zgodnie z art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości cenę nabycia środków trwałych korygują różnice kursowe od zobowiązań związanych z pozyskaniem środków trwałych naliczone do dnia przyjęcia ich do używania. Dla celów bilansowych uwzględnia się różnice od całej kwoty zobowiązania, tj. łącznie z VAT, mimo że faktura wystawiona przez kontrahenta krajowego w walucie obcej zawiera kwotę VAT wyrażoną w walucie polskiej.

Stosując podatkową metodę ustalania różnic kursowych, jednostka rozpoznaje w rachunku podatkowym wyłącznie zrealizowane różnice kursowe m.in. między kosztem wyrażonym w walucie obcej i zapłaconym w walucie obcej. Wtedy w podatkowej wartości początkowej środka trwałego nie można uwzględnić różnic kursowych na kwocie VAT.

Przykład

Założenia

Jednostka zapłaciła z rachunku walutowego zaliczkę w kwocie 3.000 euro na nabycie środka trwałego od kontrahenta krajowego. Kontrahent wystawił fakturę zaliczkową (VAT: 2.565,75 zł, tj. 560,98 euro). Kurs średni NBP z dnia poprzedzającego dzień zapłaty zaliczki wynosił 4,5672 zł/euro (kurs z dnia wpływu waluty: 4,48 zł/euro), a kurs średni NBP z dnia poprzedzającego wystawienie faktury zaliczkowej: 4,5737 zł/euro.
W dniu dostawy środka trwałego kontrahent wystawił fakturę końcową w kwocie 27.000 euro (VAT: 23.134,01 zł, tj. 5.048,78 euro). Kurs średni NBP z dnia poprzedzającego to 4,5821 zł/euro.

Dekretacja

1.	WB - zapłata zaliczki (3.000 euro × 4,5672 zł/euro):		13.701,60 zł
		- Wn konto 24 "Pozostałe rozrachunki",
		- Ma konto 13-1 "Rachunek walutowy".
2.	PK - różnica kursowa na rachunku walutowym [3.000 euro × (4,5672 zł/euro - 4,48 zł/euro)]:		261,60 zł
		- Wn konto 13-1,
		- Ma konto 08 "Środki trwałe w budowie".
3.	Faktura zaliczkowa:
	a)	kwota brutto (3.000 euro × 4,5737 zł/euro):	13.721,10 zł
		- Ma konto 24,
	b)	VAT do odliczenia	2.565,75 zł
		- Wn konto 22-2 "VAT naliczony i jego rozliczenie",
	c)	wartość netto (2.439,02 euro × 4,5737 zł/euro):	11.155,35 zł
		- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu".
4.	PK - różnica kursowa na rozrachunkach [3.000 euro × (4,5737 zł/euro - 4,5672 zł/euro)]:		19,50 zł
		- Wn konto 24,
		- Ma konto 30.
5.	Faktura końcowa:
	a)	kwota brutto (27.000 euro × 4,5821 zł/euro):	123.716,70 zł
		- Ma konto 24,
	b)	VAT do odliczenia	23.134,01 zł
		- Wn konto 22-2,
	c)	wartość netto (21.951,22 euro × 4,5821 zł/euro):	100.582,69 zł
		- Wn konto 30.
6.	PK - wycena zakupu (30.000 euro × 4,5821 zł/euro):		137.463,00 zł
		- Wn konto 08,
		- Ma konto 30.
7.	PK - różnica kursowa na koncie 30 [(11.155,35 zł - 19,50 zł + 100.582,69 zł) - 137.463,00 zł]:		25.744,46 zł
		- Wn konto 30,
		- Ma konto 08.
8.	OT - przyjęcie środka trwałego do używania (137.463,00 zł - 261,60 zł - 25.744,46 zł):		111.456,94 zł
		- Wn konto 01 "Środki trwałe",
		- Ma konto 08.