rachunkowość finansowa, sprawozdanie finansowe, rachunkowość budżetowa, rozliczenia międzyokresowe
lupa
A A A

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 9 (465) z dnia 1.05.2018

Ujęcie przyznanych praw do emisji gazów cieplarnianych jako wartości niematerialnych i prawnych

Jak należy zaksięgować przyznane na lata 2013-2020 uprawnienia do emisji do powietrza gazów cieplarnianych zgodnie z nowelizacją stanowiska Komitetu Standardów Rachunkowości w tej kwestii?

Zasady ujęcia w księgach rachunkowych oraz prezentacji i ujawniania informacji w sprawozdaniach finansowych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych zawiera stanowisko w sprawie księgowego ujęcia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, stanowiące załącznik do uchwały nr 8/2015 Komitetu Standardów Rachunkowości z dnia 8 grudnia 2015 r. (Dz. Urz. MF z 2016 r. poz. 6), zwane dalej stanowiskiem. Uwzględnia ono przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2017 r. poz. 568 ze zm.), zwanej dalej ustawą o handlu emisjami, a także ustawy o rachunkowości. Stanowisko dotyczy jednostek prowadzących księgi rachunkowe i sporządzających sprawozdania finansowe według zasad określonych w ustawie o rachunkowości (czyli niesporządzających sprawozdań finansowych zgodnie z MSR), do których mają zastosowanie przepisy ustawy o handlu emisjami, a także innych jednostek (pośredników) obrotu prawami do emisji, które nabywają je i zbywają w celach handlowych (zarobkowych), także w kontraktach terminowych, z wyłączeniem prowadzącego aukcję.

Moment i sposób ujęcia w księgach rachunkowych praw
do emisji gazów cieplarnianych

Według stanowiska zarówno przyznane, jak i nabyte prawa do emisji zalicza się do wartości niematerialnych i prawnych i wykazuje w sprawozdaniu finansowym (bilansie) w oddzielnej pozycji w grupie wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na ich przeznaczenie (wykorzystanie na potrzeby własne lub inne rozporządzenie). Stanowisko wymaga, aby dla każdej instalacji prowadzona była odrębna ewidencja ilościowo-wartościowa przyznanych i nabytych praw do emisji.

Prawa do emisji ujmuje się w księgach rachunkowych jednostki pod datą ich nabycia (w tym: przyznania), w cenie nabycia, którą wylicza się na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Zatem cena nabycia praw do emisji to cena zakupu danego składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny - jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu, czyli ceny sprzedaży możliwej do uzyskania na dzień bilansowy.

Za datę nabycia uznaje się dzień wydania praw do emisji, czyli ich rejestracji na rachunku prowadzącego instalację lub operatora statku powietrznego.

Wprowadzenie do ewidencji nabytych praw do emisji
      - Wn konto 02 "Wartości niematerialne i prawne"
        (w analityce: Prawa do emisji gazów cieplarnianych),
      - Ma konto 24 "Pozostałe rozrachunki".

W przypadku przyznanych praw do emisji cenę nabycia stanowi iloczyn jednostkowej ceny sprzedaży przyznanego prawa do emisji z dnia ich przyznania oraz liczby przyznanych praw (por. art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości, zdanie ostatnie). Przyznane prawa ujmuje się - zgodnie z przepisami art. 41 ust. 2 w powiązaniu z ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości - jako rozliczenia międzyokresowe przychodów, które równolegle do odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od tych praw zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne. Rozliczenie przychodów przyszłych okresów następuje z chwilą wykorzystania, zwrotu lub innego rozporządzenia nimi.

Ewidencja księgowa przyznanych praw do emisji
1. Wprowadzenie do ewidencji przyznanych praw do emisji:

      - Wn konto 02 "Wartości niematerialne i prawne"
         (w analityce: Prawa do emisji gazów cieplarnianych),
      - Ma konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów".

2. Amortyzacja praw do emisji:

      - Wn konto 40-0 "Amortyzacja" lub 50 "Koszty działalności podstawowej - produkcyjnej",
      - Ma konto 07-2 "Odpisy umorzeniowe wartości niematerialnych i prawnych".

3. Równolegle do odpisów amortyzacyjnych - odpisanie rozliczeń międzyokresowych przychodów na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych:

      - Wn konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

Wykorzystanie praw do emisji

Wartość początkową posiadanych praw do emisji wykorzystanych w celu rozliczenia emisji zmniejszają odpisy amortyzacyjne. Amortyzacja praw do emisji zwiększa koszty wytworzenia produktów.

Amortyzacja praw do emisji
      - Wn konto 40-0 "Amortyzacja" lub 50 "Koszty działalności podstawowej - produkcyjnej",
      - Ma konto 07-2 "Odpisy umorzeniowe wartości niematerialnych i prawnych".

Wysokość amortyzacji ustala się jako iloczyn wykorzystanych w danym okresie praw do emisji oraz jednostkowej ceny ich nabycia.

Co ważne, na koniec każdego roku obrotowego/danego okresu rozliczeniowego, na podstawie pozytywnie zweryfikowanego rocznego raportu, o którym mowa w art. 80 ust. 3 lub art. 86 ustawy o handlu emisjami lub na podstawie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, ustalającej szacunkową wielkość emisji, wyłącza się z ewidencji wykorzystane i umorzone prawa do emisji. Wyłączenie z ewidencji umorzonych praw następuje drogą obciążenia umorzenia praw do emisji oraz uznania praw do emisji.

Wyłączenie z ewidencji wykorzystanych i umorzonych praw do emisji na koniec okresu sprawozdawczego
      - Wn konto 07-2 "Odpisy umorzeniowe wartości niematerialnych i prawnych",
      - Ma konto 02 "Wartości niematerialne i prawne"
         (w analityce: Prawa do emisji gazów cieplarnianych).

Brakujące prawa do emisji

W przypadku gdy liczba niewykorzystanych praw do emisji jest mniejsza od przewidywanej do wykorzystania liczby praw do emisji w danym roku obrotowym, kwotę równą wartości brakujących praw do emisji odnosi się w ciężar kosztów wytworzenia produktów, jednocześnie ujmując ją jako bierne rozliczenie międzyokresowe kosztów.

Ewidencja księgowa brakujących praw do emisji
1. Jeżeli jednostka prowadzi wyłącznie konta zespołu 4:

      - Wn konto 49 "Rozliczenie kosztów",
      - Ma konto 64-1 "Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów".

2. Jeżeli jednostka prowadzi konta zespołu 4 i 5 lub tylko zespołu 5:

      - Wn konto 50 "Koszty działalności podstawowej - produkcyjnej",
      - Ma konto 64-1 "Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów".

Kwotę biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów ustala się jako iloczyn liczby brakujących do rozliczenia praw do emisji i jednostkowej ceny rynkowej (sprzedaży) praw do emisji, ustalonej na podstawie notowań rynkowych z dnia bilansowego, z uwzględnieniem zawartych kontraktów terminowych na nabycie/zbycie praw do emisji.

Zbycie praw do emisji

Zbycie, w tym sprzedaż praw do emisji (zarówno wcześniej przeznaczonych i zakwalifikowanych do zbycia, jak i niezakwalifikowanych pierwotnie do zbycia), wpływa na wynik finansowy tego okresu sprawozdawczego, w którym prawa te zostały zbyte. Wynik na sprzedaży wykazuje się odpowiednio jako zysk lub stratę w pozycji pozostałych przychodów/kosztów operacyjnych. Zysk/stratę na zbyciu, w tym sprzedaży praw do emisji, ustala się jako różnicę między ceną ich sprzedaży netto a ich wartością ewidencyjną (bilansową) na dzień zbycia. W razie umorzenia praw do emisji z powodu ich zbycia, związane z nimi rozliczenia międzyokresowe przychodów ujmuje się na zwiększenie wyniku na zbyciu.

Ewidencja księgowa sprzedaży praw do emisji
1. Ewidencja operacji sprzedaży (pominięto kwestie VAT):

      - Wn konto 24 "Pozostałe rozrachunki",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne"
         (w analityce: Przychód z tytułu zbycia praw do emisji).

2. Wyksięgowanie z ewidencji sprzedanej liczby praw do emisji:

      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne"
         (w analityce: Koszt sprzedanych praw do emisji),
      - Ma konto 02 "Wartości niematerialne i prawne"
         (w analityce: Prawa do emisji gazów cieplarnianych).

3. Rozliczenie konta 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów" z powodu zbycia przyznanych praw:

      - Wn konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne"
         (w analityce: Przychód z tytułu zbycia praw do emisji).

W razie zbycia częściowo lub całkowicie zamortyzowanych praw do emisji, koszt wytworzenia koryguje się o kwotę amortyzacji, ujmując w tej samej kwocie bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Wycena rozchodu praw do emisji z tytułu ich wykorzystania,
zwrotu lub innego rozporządzenia

Jeżeli ceny nabycia posiadanych praw do emisji są różne, to do wyceny rozchodu z tytułu ich wykorzystania, zwrotu lub innego rozporządzenia jednostka przyjmuje jedną z metod określonych w art. 34 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o rachunkowości, tj.:

  • metodę cen przeciętnych, ustalonych w wysokości średniej ważonej cen praw do emisji,
     
  • metodę pierwsze przyszło - pierwsze wyszło (FIFO) lub
     
  • metodę ostanie przyszło - pierwsze wyszło (LIFO).
Zwrot przyznanych nadmiarowo praw

Zwrot przyznanych nadmiarowo praw, w szczególności w związku z odstąpieniem jednostki od realizacji zadania inwestycyjnego, które było podstawą przyznania praw do emisji lub znaczącego zmniejszenia zdolności produkcyjnej, lub częściowego, lub całkowitego zaprzestania działalności w instalacji, do której były przyznane prawa do emisji, jednostka ujmuje jako rozliczenie wartości tych praw z rozliczeniem międzyokresowych przychodów.

Rozliczenie konta 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów" z powodu zwrotu przyznanych praw
      - Wn konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów",
      - Ma konto 02 "Wartości niematerialne i prawne"
         (w analityce: Prawa do emisji gazów cieplarnianych).

Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości praw do emisji

Odpis z tytułu trwałej utraty wartości praw do emisji, dokonany zgodnie z art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości, odnosi się w koszty pośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki, tj. w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych tego okresu, w którym wystąpiły okoliczności uzasadniające dokonanie takiego odpisu.

Ewidencja księgowa odpisów z tytułu trwałej utraty wartości praw do emisji
      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 07-5 "Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości
         wartości niematerialnych i prawnych"
         (w analityce: Prawa do emisji gazów cieplarnianych).

W razie gdy ustąpią okoliczności, dla których wcześniej skorygowano wartość praw do emisji z uwagi na trwałą utratę ich wartości i prawa do emisji odzyskają swoją wartość, dokonuje się zapisu przywracającego wartość wcześniej skorygowaną poprzez odniesienie różnicy na pozostałe przychody operacyjne.

Należy zauważyć, że stanowisko w pkt 13 wskazuje, że w sprawach nieuregulowanych tym stanowiskiem, a dotyczących ustalenia i księgowego ujęcia utraty wartości, stosuje się wyjaśnienia Krajowego Standardu Rachunkowości nr 4 "Utrata wartości aktywów" (KSR nr 4). Według pkt 8.3.10 KSR nr 4, w przypadku gdy ze składnikiem aktywów, którego wycena podlega aktualizacji wiążą się przychody przyszłych okresów, o których mowa w art. 41 ust. 2 ustawy o rachunkowości, to odpis aktualizujący obciąża (obniża) wartość tych przychodów. Kwotę odpisu obciążającego przychody przyszłych okresów ustala się z uwzględnieniem stopnia finansowania wycenianego składnika aktywów tymi przychodami.

Aktualizacja wyceny praw do emisji, z którymi wiążą się przychody przyszłych okresów
      - Wn konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów",
      - Ma konto 07-5 "Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości wartości niematerialnych i prawnych"
         (w analityce: Prawa do emisji gazów cieplarnianych).

Ewentualna nadwyżka odpisu aktualizującego ponad kwotę zmniejszającą przychody przyszłych okresów obciąża wynik finansowy okresu, stosownie do charakteru wycenianego składnika aktywów.

Koszty weryfikacji rocznych raportów

Koszty weryfikacji rocznych raportów, o których mowa w przepisach art. 80 ust. 3 lub art. 81 ust. 1 i 3 ustawy o handlu emisjami, zalicza się do kosztów ogólnego zarządu roku obrotowego, za który nastąpiła roczna weryfikacja raportu. Jeżeli koszty weryfikacji raportu poniesiono po zamknięciu ksiąg rachunkowych, to ustalając wynik finansowy roku obrotowego, którego raport dotyczy, ujmuje się je jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Ewidencja księgowa kosztów weryfikacji rocznych raportów
1. Odniesienie kosztów weryfikacji do kosztów roku obrotowego, za który nastąpiła weryfikacja:

      - Wn konto 40-2 "Usługi obce" lub 55 "Koszty zarządu",
      - Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu" lub 21 "Rozrachunki z dostawcami".

2. Koszty weryfikacji raportu poniesione po zamknięciu ksiąg rachunkowych:

      - Wn konto 49 "Rozliczenie kosztów" lub 55 "Koszty zarządu",
      - Ma konto 64-1 "Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów".

W przypadku niemożności wiarygodnego oszacowania wysokości kosztów badania raportu, rzeczywiście poniesione na ten cel koszty obciążają koszty tego okresu sprawozdawczego, w którym je poniesiono.

www.PoradnikKsiegowego.pl - Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.SrodkiTrwale.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
Pomocniki Księgowego
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego

Terminarz

czerwiec 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
2
3
4
6
8
9
10
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
26
27
28
29
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Zasady rachunkowości w jednostkach i zakładach budżetowych
Vademecum Księgowego - zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych
PODATEK DOCHODOWY - przychody, koszty, środki trwałe, amortyzacja, leasing
PODATEK VAT - zasady rozliczania i weryfikacji

WSKAŹNIKI

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.