rachunkowość finansowa, sprawozdanie finansowe, rachunkowość budżetowa, rozliczenia międzyokresowe
lupa
2 października 2017 r. (poniedziałek) mija termin złożenia do US zeznań PIT-CFC oraz CIT-CFC za 2016 r.
Zamknij
A A A

Gazeta Podatkowa nr 14 (1368) z dnia 16.02.2017

Zapisy w księdze podatkowej dotyczące składek ZUS

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek i ryzyko opłaca do ZUS składki za siebie i za pracowników - od ich wynagrodzeń. Które z tych składek, pod jaką datą i w jaki sposób powinien ująć w prowadzonej przez siebie księdze podatkowej?


1) W przedsiębiorstwie osoby fizycznej wynagrodzenia pracowników płacimy w terminie wynikającym z zawartych umów o pracę. Z jaką datą wpisywać do księgi składki ZUS od tych wynagrodzeń finansowane przez pracodawcę - z datą ich zapłaty do ZUS czy ostatniego dnia miesiąca, za który wypłaty są należne? Czy lista płac może być podstawą zapisu?

Składki ZUS od wynagrodzeń ze stosunku pracy w części finansowanej przez płatnika zalicza się do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 22 ust. 6bb ustawy o pdof (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że mogą one być kosztami uzyskania przychodów w miesiącu, za który wynagrodzenia są należne, jeśli zostaną opłacone:

1) w terminach wynikających z odrębnych przepisów - w sytuacji gdy wynagrodzenia są wypłacane lub stawiane do dyspozycji w miesiącu, za który są należne,

2) nie później niż do 15. dnia miesiąca następnego - w sytuacji gdy wynagrodzenia są wypłacane lub stawiane do dyspozycji w miesiącu następnym, w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony.

W przypadku niedochowania tych terminów składki ZUS finansowane przez pracodawcę są kosztami uzyskania przychodów w miesiącu ich faktycznej zapłaty do ZUS - stosuje się wówczas art. 23 ust. 1 pkt 55a i ust. 3d ustawy o pdof.

W sytuacji przedstawionej w pytaniu nie wskazano, czy wynagrodzenia są wypłacane w terminie do końca miesiąca, za który są należne (np. za styczeń 2017 r. - do 31 stycznia 2017 r.), czy w miesiącu następnym, w terminie nie późniejszym niż do 10. dnia tego miesiąca (np. za styczeń 2017 r. do 10 lutego 2017 r.). Wynika z niego tylko, że pracodawca przestrzega terminów wypłaty wynagrodzeń wynikających z umów o pracę, co ma duże znaczenie, bo składki ZUS finansowane przez pracodawcę od nieterminowo wypłaconych wynagrodzeń stanowią koszty uzyskania przychodów w dacie ich przekazania do ZUS - nie są bowiem spełnione warunki wskazane wcześniej w pkt 1 i 2.

Jeżeli więc pracodawca wypłaca wynagrodzenia pracownikom w miesiącu, za który są należne, to składki ZUS od tych wynagrodzeń finansowane przez pracodawcę mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych tego miesiąca, jeśli zostaną zapłacone do ZUS w terminie wynikającym z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. do 15. dnia następnego miesiąca (patrz pkt 1).

Natomiast jeśli pracodawca wypłaca pracownikom wynagrodzenia za dany miesiąc w miesiącu następnym, składki ZUS od tych wynagrodzeń finansowane przez pracodawcę mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych tego danego miesiąca, jeśli zostaną zapłacone do ZUS w terminie o miesiąc wcześniejszym niż wynika to z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. do 15. dnia miesiąca, w którym wypłacono wynagrodzenia (patrz pkt 2).

Data ujęcia w księdze podatkowej składek ZUS od wynagrodzeń pracowników finansowanych przez pracodawcę zależy więc od tego, czy zostaną one zapłacone do ZUS w terminach wynikających z art. 22 ust. 6bb ustawy o pdof. Jeśli tak, to stanowią koszt podatkowy w miesiącu, za który wynagrodzenia są należne i podatnik wpisze je do księgi pod datą ostatniego dnia tego miesiąca. Jeżeli nie, to należy je wpisać do księgi pod datą ich zapłaty do ZUS (zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 55a i ust. 3d ustawy o pdof).


Za dzień zapłaty składek do ZUS dokonanej przelewem bankowym uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika.


Składki ZUS finansowane przez pracodawcę wpisuje się do księgi podatkowej w kolumnie 13 "Pozostałe wydatki". Wynika to wprost z pkt 13 objaśnień zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1037 ze zm.). Podstawą ujmowania tych składek w księdze podatkowej jest zazwyczaj wyciąg bankowy, z racji tego, że data dokonania zapłaty do ZUS wynikająca z tego wyciągu ma wpływ na określenie momentu zaliczenia ich do kosztów podatkowych. Natomiast samo wyliczenie składek ZUS od wynagrodzeń pracowników finansowanych przez pracodawcę może być dokonane w liście płac (jak w sytuacji wskazanej w pytaniu) lub w odrębnym dokumencie sporządzonym dla tych celów.

Warto podkreślić, że składek ZUS od wynagrodzeń pracowników w części finansowanej przez nich nie ujmuje się odrębnie w księdze podatkowej. Zawierają się one w kwocie wynagrodzenia brutto, księgowanej w kolumnie 12 księgi podatkowej "Wynagrodzenia w gotówce i w naturze", zgodnie z zasadami określonymi w art. 22 ust. 6ba ustawy o pdof.


2) Pod jaką datą i na podstawie jakiego dowodu wpisywać do księgi podatkowej składki ZUS właściciela firmy (w tym na Fundusz Pracy)?

Składki opłacone na własne ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą może:

  • zaliczać do kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub
     
  • odliczać je od dochodu (jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów).

Wynika to z art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 13a ustawy o pdof. Podatnik sam podejmuje decyzję w tym zakresie.

Jeśli składki ZUS opłacone na własne ubezpieczenia społeczne będzie ujmował w kosztach, wpisze je do księgi podatkowej w kolumnie 13 "Pozostałe wydatki" pod datą ich zapłaty do ZUS. Jak bowiem wynika z art. 23 ust. 1 pkt 55a ustawy o pdof, nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów nieopłaconych do ZUS składek określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w części finansowanej przez płatnika składek. Przy tym pod pojęciem płatnika składek w myśl tej ustawy rozumie się także przedsiębiorcę (ubezpieczonego) zobowiązanego do opłacania i finansowania w całości z własnych środków składek na własne ubezpieczenia społeczne. Warto dodać, że zgodnie z tą ustawą termin zapłaty składek za dany miesiąc dla przedsiębiorcy opłacającego składki ZUS wyłącznie za siebie to 10. dzień następnego miesiąca. Natomiast jeśli przedsiębiorca zatrudnia pracowników, obowiązującym go terminem płatności składek ZUS za dany miesiąc będzie 15. dzień następnego miesiąca. W tym terminie powinien opłacać składki ubezpieczeniowe zarówno za siebie (z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej), jak i za zatrudnionych pracowników.

Z kolei gdy przedsiębiorca postanowi odliczać od dochodu składki opłacone na własne ubezpieczenia społeczne - nie wpisuje ich do księgi podatkowej.

Składkę płaconą na Fundusz Pracy przedsiębiorca może uwzględniać podatkowo jedynie poprzez ujęcie jej w kosztach, tj. wpisanie do kolumny 13 księgi pod datą jej zapłaty do ZUS (art. 23 ust. 3d ustawy o pdof w powiązaniu z art. 23 ust. 1 pkt 55a tej ustawy).

Podstawą ujęcia w księdze składek ZUS przedsiębiorcy jest wyciąg bankowy (wyliczenia ich kwot dokonuje się w odrębnym dokumencie).

Trzeba jeszcze dodać, że opłacone do ZUS składki na własne ubezpieczenie zdrowotne nie stanowią kosztów podatkowych. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 pkt 58 ustawy o pdof nie uważa się za koszty uzyskania przychodów składek na ubezpieczenie zdrowotne, opłaconych w roku podatkowym przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zatem składek tych nie wpisuje się do księgi podatkowej. Przedsiębiorca ma natomiast prawo odliczyć je od podatku dochodowego - w wysokości nieprzekraczającej 7,75% podstawy wymiaru (art. 27b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o pdof).


3) Czy w wierszu, w którym wpisuję składki ZUS, mam w kolumnie 4 i 5 księgi wpisać nazwę naszej firmy, czy ZUS?

Kolumny 4 "Kontrahent - imię nazwisko (firma)" i 5 "Kontrahent - adres" księgi podatkowej są przeznaczone do wpisywania imion i nazwisk (nazw firm) oraz adresów kontrahentów (dostawców lub odbiorców), z którymi zawarte zostały transakcje dotyczące zakupu surowców, materiałów, towarów itp. lub sprzedaży wyrobów gotowych (towarów), gdy transakcje te udokumentowane są fakturami i paragonami. Kolumn tych nie wypełnia się w wypadku zapisów dotyczących przychodu ze sprzedaży na podstawie dziennych zestawień sprzedaży oraz dowodów wewnętrznych. Tak wynika z pkt 5 objaśnień zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Zatem w wierszu, w którym księgowane są składki ZUS pracowników czy pracodawcy, kolumny 4 i 5 mogą pozostać niewypełnione. Obowiązek ich wypełnienia dotyczy bowiem operacji zakupu materiałów i towarów lub sprzedaży towarów czy wyrobów, gdy dokumentuje je faktura lub paragon, a nie opłacania składek ZUS. Moim jednak zdaniem nie ma przeszkód, by podatnik dobrowolnie w wierszu, w którym ujmuje koszt składek ZUS, wpisywał w kolumnie 4 i 5 dane ZUS lub tylko w kolumnie 4 jego nazwę.

Przykład

Założenia

  1. Przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą na własny rachunek i ryzyko w dniu 1 stycznia 2017 r. Wynagrodzenia pracowników za styczeń 2017 r. zostały wypłacone zgodnie z umowami o pracę w dniu 10 lutego 2017 r. w łącznej kwocie 80.000 zł. Jak wynika z listy płac za styczeń 2017 r., składki ZUS finansowane przez pracodawcę (na ubezpieczenia emerytalne 9,76%, rentowe 6,50%, wypadkowe 1,80%, na Fundusz Pracy 2,45%, na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 0,10%) wyniosły łącznie 16.488 zł. Pracodawca opłacił je do ZUS 15 lutego 2017 r., mieszcząc się w terminie, o którym mowa w art. 22 ust. 6bb ustawy o pdof.
     
  2. Składki na własne ubezpieczenia społeczne przedsiębiorca ujmuje w kosztach. Za styczeń 2017 r. opłacił te składki za siebie w kwocie 190,62 zł (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, chorobowa 2,45%, wypadkowa 1,80% od najniższej podstawy wymiaru, tj. 600 zł). Podatnik przekazał te składki do ZUS w dniu 15 lutego 2017 r. Nie opłaca on składki na Fundusz Pracy.
Zapisy w księdze podatkowej
Lp. Data zdarzenia gospo
-darczego
Nr
dowodu księgo
-wego
Kontrahent Opis zdarzenia gospodarczego Przychód
Imię i nazwisko (firma) Adres Wartość sprzedanych towarów i usług Pozostałe przychody Razem przychód (7+8)
 zł gr  zł gr  zł gr
1 2 3 4 5 6 7 8 9
...
16. 31.01.2017 r. Wyciąg bankowy 22/2017 ZUS Oddział w Gdańsku Składki ZUS od wynagrodzeń pracowników za styczeń 2017 r.
...
21. 15.02.2017 r. Wyciąg bankowy 23/2017 ZUS Oddział w Gdańsku Składki ZUS przedsiębiorcy za styczeń 2017 r.

Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu Koszty uboczne zakupu Wydatki (koszty) Koszty działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 26e ustawy o podatku dochodowym Uwagi
Wynagrodzenia w gotówce i w naturze Pozostałe wydatki Razem wydatki (12+13) Opis kosztu Wartość
 zł gr  zł gr  zł gr  zł gr  zł gr  zł gr  zł gr
10 11 12 13 14 15 16 17
...
16.488 00 16.488 00
...
190 62 190 62

www.PoradnikKsiegowego.pl - Podatkowa księga przychodów i rozchodów:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.VademecumKsiegowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
Pomocniki Księgowego
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego

Terminarz

wrzesień 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
8
9
10
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
26
27
28
29
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Zasady rachunkowości w jednostkach i zakładach budżetowych
Vademecum Księgowego - zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych
PODATEK DOCHODOWY - przychody, koszty, środki trwałe, amortyzacja, leasing
PODATEK VAT - zasady rozliczania i weryfikacji

WSKAŹNIKI

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60